Advocaat ontslag statutair bestuurder

Advocaat nodig bij ontslag van een statutair bestuurder (BV of NV)? Wij leggen de regels uit en bieden gespecialiseerde juridische hulp.

U krijgt te maken met het (dreigend) ontslag van een statutair bestuurder: complexe regels, grote financiële gevolgen en vaak stevige belangen tussen bestuur, aandeelhouders en onderneming. In deze blog leest u helder welke spelregels gelden, wie welke bevoegdheden heeft en welke rechten en opties u nog heeft. Heeft u direct een conflict of escalatie, kijk dan ook bij onze pagina over advocaat bij zakelijke geschillen.

Wat maakt het ontslag van een statutair bestuurder zo bijzonder?

Een statutair bestuurder is geen “gewone” werknemer. Hij of zij is door de aandeelhoudersvergadering of raad van commissarissen formeel als bestuurder van de BV of NV benoemd. Dat betekent een dubbele rechtsbetrekking: aan de ene kant de vennootschapsrechtelijke positie als bestuurder, aan de andere kant een arbeidsovereenkomst of managementovereenkomst met de vennootschap.

Bij een reguliere werknemer is voor ontslag meestal eerst een preventieve toets van UWV of kantonrechter nodig. Voor de statutair bestuurder niet: het vennootschapsrechtelijke ontslagbesluit van de aandeelhouders of RvC is in principe voldoende om de bestuursfunctie per direct te beëindigen. Dat maakt een bestuurdersontslag vaak snel en effectief uitvoerbaar, maar ook juridisch risicovol. Fouten in besluitvorming, motivering of communicatie leveren al snel een dure procedure en stevige onderhandelingsruimte op. Bovendien moet een werkgever ook bij een bestuurder een reden voor ontslag hebben, de opzegtermijn in acht nemen en voldoen aan de herplaatsingsplicht (dat wil zeggen: kijken of de bestuurder nog elders in de onderneming kan worden geplaatst).

Voor ondernemers en aandeelhouders is tijdige gespecialiseerde begeleiding van groot belang, juist vanwege deze combinatie van snelheid, risico en onderhandelingsdynamiek bij een (dreigend) bestuurdersontslag in de Nederlandse BV/NV-praktijk.

Wie mag de statutair bestuurder ontslaan en hoe verloopt de procedure?

In een BV en NV is in de regel de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA) bevoegd om een statutair bestuurder te benoemen én te ontslaan. Soms heeft de raad van commissarissen (RvC) een rol (bijvoorbeeld voordracht of schorsing). Welke bevoegdheden precies waar liggen, volgt altijd uit de statuten en vaak ook uit een aandeelhoudersovereenkomst. Zonder deze documenten te lezen, is het risico op een fout al groot.

Belangrijke formele stappen

Minimaal spelen de volgende stappen een rol:

• Oproeping AVA Tijdig en conform statuten, met correcte oproepingswijze (e‑mail, post, via intermediair, etc.).
• Agenda en onderbouwing Het ontslag moet als duidelijk agendapunt zijn vermeld, met in ieder geval een korte toelichting.
• Stemvereisten Controleer aanwezigheids- en meerderheidseisen in statuten én eventuele bijzondere zeggenschapsrechten.
• Hoor en wederhoor De bestuurder moet zijn visie over het voorgenomen ontslag kunnen geven tijdens de vergadering.
• Verslaglegging en besluit Zorg voor een helder besluit, vastgelegd in notulen of schriftelijk besluit, inclusief stemuitslag.

Procedurefouten kunnen ertoe leiden dat een ontslagbesluit vernietigbaar is, met grote proces- en schade­risico’s voor zowel vennootschap als bestuurder. In de praktijk ziet Petronius regelmatig fouten zoals het niet in acht nemen van termijnen, het gebrek aan een grondslag voor het ontslag of onvoldoende hoor en wederhoor. Meer over de bredere context van zakelijke conflicten leest u in onze kennisbank over zakelijke geschillen.

Gevolgen voor arbeidsovereenkomst en vergoedingen

Bij een statutair bestuurder vallen twee petten vaak samen: die van vennootschapsrechtelijk bestuurder en die van werknemer of management-BV. Het besluit tot ontslag door de algemene vergadering of raad van commissarissen beëindigt in de praktijk meestal ook de arbeidsovereenkomst of managementovereenkomst. Toch is dat niet automatisch zo: het hangt af van de formulering in het benoemingsbesluit, de statuten en het contract. Soms blijft de arbeidsovereenkomst in stand, maar vervalt alleen de bestuursfunctie – met alle discussie over herplaatsing of passende functie van dien.

Arbeidsrechtelijke remmen en uitzonderingen

Ook bij bestuurders spelen arbeidsrechtelijke regels een rol, zoals opzegverboden bij ziekte of zwangerschap en de toets of sprake is van een redelijke grond voor ontslag. Contractuele bepalingen (bijvoorbeeld een langere opzegtermijn dan wettelijk, of een “cause”-clausule) moeten ook worden gerespecteerd.

Vergoedingen en discussiepunten

Veelvoorkomende componenten zijn:

• transitievergoeding;
• contractuele vertrek- of beëindigingsvergoeding;
• uitbetaling van bonus, aandelenopties of LTIP-regelingen;
• doorbetaling tijdens opzegtermijn;
• eventueel een aanvullende billijke vergoeding bij ernstig verwijtbaar handelen van de vennootschap.

In de praktijk zien wij dat vergoedingsdiscussies vaak gaan over de vraag of een bonus of equity-regeling nog toekomt aan de bestuurder, de reikwijdte van non-concurrentie- en relatiebedingen en een transitievergoeding of billijke vergoeding.

Omdat de uitkomst sterk wordt bepaald door contracten, statuten en dossieropbouw, is vroegtijdig gespecialiseerd advies van groot belang, bijvoorbeeld van een kantoor dat gewend is aan complexe zakelijke geschillen.

Rechten en opties van de statutair bestuurder bij (dreigend) ontslag

Als statutair bestuurder staat u midden in het conflict, terwijl u tegelijkertijd rechten heeft die uw positie kunnen versterken. In de aanloop naar een ontslagbesluit heeft u in de regel recht op tijdige en volledige informatie over de voorgestelde beslissing, inzage in relevante stukken (zoals concept-notulen, advies van commissarissen of rapportages) en de mogelijkheid om uw visie te geven in de aandeelhouders- of RvC-vergadering. Laat misverstanden schriftelijk rechtzetten en leg vast welke informatie u wanneer hebt ontvangen.

Na het ontslagbesluit zijn er verschillende sporen mogelijk:

• Toetsen of het besluit kan worden vernietigd of (voorlopig) geschorst, bijvoorbeeld wegens procedurefouten of strijd met redelijkheid en billijkheid. Soms loopt dit samen met een enquêteprocedure.
• Onderhandelen over een beëindigingsregeling, inclusief vergoeding, vrijstelling van werk en communicatie naar personeel en stakeholders.
• Maatwerkafspraken over concurrentiebeding, geheimhouding en referenties, zodat uw vervolgcarrière niet onnodig wordt belemmerd.

Omdat termijnen (bijvoorbeeld voor het aanvechten van besluiten) kort zijn en de machtsbalans met aandeelhouders vaak scheef is, is vroegtijdig gespecialiseerd juridisch advies van groot belang om uw onderhandelingspositie maximaal te benutten.

Wanneer en waarom een gespecialiseerde advocaat inschakelen?

Het traject rond het ontslag van een statutair bestuurder escaleert vaak snel. Zowel vennootschap/aandeelhouders als bestuurder doen er dan goed aan om vroeg een gespecialiseerde advocaat in te schakelen, onder andere bij:

• oplopende spanningen of een duidelijke vertrouwensbreuk tussen aandeelhouders en bestuur;
• aangekondigde of lopende onderzoeken naar functioneren, integriteit of resultaten;
• verdenkingen van mismanagement, onbehoorlijk bestuur of (mogelijke) fraude;
• situaties waarin een enquêteprocedure of andere vorm van ingrijpen wordt overwogen;
• spoedsituaties (bijvoorbeeld een voorgenomen ontslagvergadering op korte termijn).

Welke rol Petronius Advocaten kan spelen

Een gespecialiseerde advocaat kan dan onder meer:

• statuten, aandeelhoudersovereenkomst en bestuurders-/arbeidsovereenkomst analyseren;
• de juridische positie en risico’s helder in kaart brengen (voor zowel vennootschap als bestuurder);
• een proces- en onderhandelingsstrategie bepalen, inclusief communicatie richting andere stakeholders;
• voorkomen dat formele fouten worden gemaakt die later procedures kansloos maken;
• namens u onderhandelen over voorwaarden van vertrek of juist het aanvechten van het ontslag;
• u bijstaan in procedures, bijvoorbeeld bij complexe zakelijke geschillen.

Petronius Advocaten combineert ondernemingsrecht, arbeidsrecht en (indien nodig) strafrecht. Neem bij twijfel direct vertrouwelijk contact op. Snel juridisch advies kan het verschil maken tussen een beheersbaar dossier en een kostbaar, openbaar conflict.

Veelgestelde vragen

Een statutair bestuurder heeft zowel een vennootschapsrechtelijke positie als een arbeids- of managementrelatie. Het ontslagbesluit wordt genomen door een vennootschapsorgaan, meestal de algemene vergadering van aandeelhouders of de raad van commissarissen. Dat besluit beëindigt direct de bestuursfunctie, terwijl de arbeidsovereenkomst nog apart moet worden afgewikkeld. Daardoor gelden andere regels en risico’s dan bij het ontslag van een reguliere werknemer.

Kan een statutair bestuurder zomaar worden ontslagen?

Een statutair bestuurder kan relatief snel worden ontslagen via een besluit van het bevoegde orgaan. De statuten, oproepingsregels en het recht op hoor en wederhoor moeten echter strikt worden gevolgd en ook moet er wel een gegronde reden zijn om een bestuurder te ontslaan. Fouten bij oproeping, besluitvorming of motivering kunnen de rechtsgeldigheid van het ontslag ondermijnen en aanleiding geven tot procedures.

Heeft een statutair bestuurder recht op een vergoeding bij ontslag?

Of en welke vergoeding verschuldigd is, hangt af van het contract en de omstandigheden. Vaak ontstaat discussie over transitievergoeding, contractuele vertrekvergoeding, bonussen, aandelenrechten en eventueel een billijke vergoeding. De precieze verwijten en de dossiervorming zijn daarbij doorgaans beslissend.

Wat kan een advocaat voor mij doen als ik als statutair bestuurder word ontslagen?

Een advocaat beoordeelt statuten, notulen, arbeidsovereenkomst en incentive-regelingen en licht uw rechtspositie en strategie helder toe. Hij of zij kan onderhandelen over een vaststellingsovereenkomst en, indien nodig, procederen tegen het ontslagbesluit of de uitvoering daarvan.

Wanneer moet een onderneming een advocaat inschakelen bij het ontslag van een statutair bestuurder?

Schakel bij signalen van verlies van vertrouwen, structurele conflicten of de wens tot vervanging vroegtijdig juridische hulp in. Een gespecialiseerde advocaat helpt het ontslag zorgvuldig voor te bereiden, (statutaire) vereisten na te leven en een regeling in rust te bereiken. Meer achtergrond leest u in dit artikel over advocaat bij zakelijke geschillen.

Neem direct contact op met Petronius Advocaten voor een vertrouwelijk en praktisch advies over het ontslag van een statutair bestuurder in uw onderneming.